Herinneren in een bijzonder herdenkingsjaar

In aanloop naar de Nationale Herdenking 15 Augustus 1945 deelt directeur Yvonne van Genugten haar persoonlijke reflectie op een bijzonder herdenkingsjaar. Aan de hand van familiegeschiedenis, de herdenking van 75 jaar Molukse komst naar Nederland en de actualiteit van vandaag staat zij stil bij de blijvende betekenis van herinneren, vrijheid en verbondenheid.

"Tijdens mijn relaxte vakantie in het heerlijke Toscane, kwamen er veel gedachten bij mij op in relatie tot de aankomende Nationale Herdenking 15 Augustus 1945. Het is namelijk weer een bijzonder herdenkingsjaar. 

In 2026 is het 75 Jaar geleden dat een grote groep Molukkers naar Nederland kwam. Op zondag 21 juni 2026 is het Nationaal Moluks Monument genaamd Ulu Kora onthuld aan de Lloydkade in Rotterdam. Premier Rob Jetten heeft die dag namens de Nederlandse regering excuses aangeboden aan de Molukse gemeenschap. De excuses gingen over de behandeling van de eerste generatie Molukkers, hun harteloze ontslag als militair en het uitblijven van eerherstel na hun aankomst in Nederland. Dat deed mij weer denken aan het feit dat mijn grootouders 75 jaar geleden besloten hebben alsnog voor het Nederlanderschap te opteren. Ook zij hadden, net als velen, de ontberingen in de Japanse interneringskampen en de onafhankelijkheidsoorlog doorstaan. Als gezin verhuisden zij naar Kupang tot zij begin 1952 met de Sibajak naar Nederland vertrokken en daar gehuisvest werden in contractpension Geerestein in Woudenberg. 

Dit zijn slechts enkele verhalen van een grote en zeer diverse groep van zo’n 2 miljoen Nederlanders met roots in Indonesië. Het Indisch Herinneringscentrum staat hier het hele jaar door bij stil met een diversiteit aan programma’s, tentoonstellingen en educatie. In de nieuwsbrief van de maand augustus lees je over de vele activiteiten rondom 15 augustus. 

We staan stil bij het leed dat velen hebben doorstaan en tegelijkertijd staan we stil bij de vrijheid die wij nu hebben. Juist in deze tijd beseffen we hoe kwetsbaar vrede en vrijheid zijn. Terwijl op meerdere plekken in de wereld oorlogen woeden en miljoenen mensen worden geconfronteerd met geweld, onzekerheid en verlies, staan waarden die wij vaak vanzelfsprekend vinden onder grote druk. Dit besef maakt duidelijk hoe belangrijk het is om vrede, democratie en onderlinge verdraagzaamheid te blijven koesteren en beschermen. De herinnering aan het verleden helpt ons daarbij: zij houdt ons voor dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is en dat iedere generatie de verantwoordelijkheid draagt om haar te bewaken."