Nieuwsbrief 14 juli 2014

Nieuwsbrief 14 juli 2014

Welkomstwoord

In de afgelopen is er weer veel werk verzet. En zoals u in deze nieuwsbrief kunt lezen, heeft dat ook zijn vruchten afgeworpen. Een nieuwe tentoonstelling die gereed kwam, een event voor jongeren dat plaatsvond, de eerste Indische Salons werden georganiseerd. En hoewel de vakantieperiode zich nu aandient, liggen onze werkzaamheden niet stil. De Indiëherdenking op 15 augustus staat er immers weer aan te komen. Een week later mag het Indisch Herinneringscentrum de burgemeester van Arnhem verwelkomen voor de officiële opening van de Wereld Express. Nieuwe initiatieven dienen zich aan, activiteiten voor het najaar zijn in de maak. Kortom, het Indisch Herinneringscentrum werkt volop aan een Indisch geheugen voor de toekomst.

Ik wens u een fijne zomer en hoop u te mogen verwelkomen op een van onze activiteiten. En voor degenen die nog geen Vriend van ons zijn: we hebben een tijdelijke Vriendenactie die het erg aantrekkelijk maakt om nu Vriend te worden. Lees er verderop meer over.

 

Yvonne van Genugten
directeur

Enthousiaste ontvangst Wereld Express

Donderdag 29 mei was het dan zo ver: het grote publiek kon voor het eerst de Wereld Express in! Vlak nadat de Tong Tong Fair zijn deuren opende, startte in de Bengkel onze eerste Indische Salon, een bijeenkomst rondom een Indisch thema. Deze stond natuurlijk in het teken van de Wereld Express. Host was acteur en presentator Levi van Kempen. Hij sprak met Jan Durk Tuinier van de Stichting Vredeseducatie, die een inkijkje gaf in hoe de tentoonstelling tot stand kwam. Met mevrouw Josephine Bleeker, een van de mensen achter de persoonlijke verhalen uit de tentoonstelling, voerde Levi van Kempen een geanimeerd gesprek over haar Indische geschiedenis. Een kennisquiz met vragen uit de Wereld Express bracht het publiek in beweging.  Aansluitend begaf iedereen zich naar de Wereld Express waar mevrouw Bleeker de openingshandeling verrichtte en vervolgens als eerste de Wereld Express binnen stapte. Bekijk het fotoalbum op de website van het Indisch Herinneringscentrum.

Tijdens de hele periode van de Tong Tong Fair kon de Wereld Express rekenen op enthousiaste bezoekers, waaronder veel kinderen. Iedereen vond gemakkelijk zijn weg in de tentoonstelling en ging meteen aan de slag. En mochten er toch nog vragen zijn, dan stond een medewerker van het Indisch Herinneringscentrum klaar om te helpen of om meer informatie te verschaffen over de Wereld Express.

Officiële opening door burgemeester

Na de Tong Tong Fair is de Wereld Express naar landgoed Bronbeek gereden waar hij op afspraak bezocht kan worden. Zo hebben twee scholen al ene leuke ochtend in de Wereld Express beleefd.
Op zaterdag 23 augustus zal burgemeester Kaiser van Arnhem om 14.30 uur de Wereld Express officieel openen na de herdenking van de Japanse jongenskampen.

Open dagen voor potentiële huurders

De Wereld Express blijft nog tot eind september op Landgoed Bronbeek staan. Na de herdenkingsperiode begint de Wereld Express zijn tour door Nederland langs de locaties die de rijdende tentoonstelling hebben gehuurd, zoals scholen, musea, gemeenten, Wereldwinkels, welzijnsinstellingen en andere belangstellende organisaties. Voor potentiële huurders organiseert het Indisch Herinneringscentrum Open Dagen  op 11 en 18 september 2014  tussen 14.00 - 16.00 uur . Dan is iedereen die interesse heeft om de Wereld Express te huren van harte welkom om de Express te komen bekijken op Landgoed Bronbeek, Velperweg 147 in Arnhem. Wilt u langskomen? Laat het dan even weten via wereldexpress@indischherinneringscentrum.nl.

Meer informatie over de Wereld Express is te vinden op www.wereldexpress.nl.
De Wereld Express is ontwikkeld met financiële steun van

INDOroutes

Samen met de stichting Herdenking 15 Augustus 1945 organiseerde het Indisch Herinneringscentrum op zaterdag 14 juni het jongerenevent INDOroutes. Marscha Holman leidde het publiek door het programma. Bo Tarenskeen deed de aftrap en deelde met het publiek wat voor hem Indisch is. Hij kwam tot de slotsom dat je je Indische identiteit niet ontdekt, maar dat je die maakt. Jongeren lieten tijdens inspirerende korte presentaties horen en zien hoe hun Indische achtergrond een rol speelde in hun leven, studie, werk of vrijetijd. Dewi Staal liet haar documentaire 'De koffer - zoektocht naar een Indisch verleden' zien, waarna Marscha Holman haar kort interviewde. In verschillende workshops ging het publiek aan de slag met zijn eigen geschiedenis. Zo namen ze de camera ter hand en kregen ze tips van Armando Ello hoe je video kunt gebruiken bij het vastleggen van verhalen van bijvoorbeeld je oma of opa. In de workshop van Simone Berger kregen de deelnemers handreikingen voor de manier waarop je je (groot)ouders aan de praat krijgt over hun Indische geschiedenis en hoe je je daarop kunt voorbereiden. Bo Tarenskeen ging tijdens de Indische Salon in gesprek met de aanwezigen over herdenken anno nu. Deelnemers aan de workshop van Nasi Idjo knipten en plakten inspirerende out-of-the-box afbeeldingen tot een persoonlijk (Indisch) moodboard. En actrice Dewi Reijs vertelde over de korte film Perjalanan/De reis, die eveneens te zien was tijdens INDOroutes.
DJ Sir Rocco zorgde voor sfeerverhogende muziek tijdens de pauze en de borrel na afloop in foyer. Eveneens in de foyer voorzagen medewerkers in de stands van de Oorlogsgravenstichting, de Indonesia Nederland Youth Society, het Indisch Herinneringscentrum en de Merapi Tour & Travel belangstellenden van informatie.

Bekijk het fotoalbum.

 

INDOroutes werd mede mogelijk gemaakt door

 

Indiëherdenking en Indisch Herinneringscentrum

Net als de afgelopen twee jaar heeft het Indisch Herinneringscentrum input geleverd voor het ochtendprogramma op 15 augustus in het World Forum in Den Haag. Het thema van dit jaar is 'Het besef uit Indië te komen'. 's Middags, na de herdenkingsplechtigheid bij het Indisch Monument, borduren we voort op dit thema tijdens de Indische Salon. Wim Manuhutu gaat dan in gesprek met een panel en met het publiek. Over welk besef hebben we het? En over welk Indië? Wat betekent dit anno 2014 voor de verschillende geledingen binnen de Indische gemeenschap en voor de Nederlandse samenleving? Hoe dragen we verhalen en kennis over? Uiteraard is het Indisch Herinneringscentrum ook dit jaar met een stand vertegenwoordigd op de informatiemarkt in het World Forum.
Speciaal voor jongeren zal de Wereld Express de hele dag bij het World Forum staan. Wij nodigen hen graag uit om de Wereld Express te bezoeken! Een medewerkster van het Indisch Herinneringscentrum is aanwezig voor eventuele vragen.

 

Mede mogelijk gemaakt door

 

'Hoe Indisch ben jij?'

Dat is de insteek van een serie Youtube-filmpjes waarin jongeren worden geïnterviewd. Ze vormen net als de Indische Salons een onderdeel van het samenwerkingsproject 'Gedeeld Verleden, Gedeelde Toekomst' van het Indisch Herinneringscentrum en de Stichting Herdenking 15 augustus 1945. Doel is om meer bewustzijn van de Indische geschiedenis te realiseren onder nieuw en jonger publiek. Uiteindelijke doel is om de Indiëherdenking te borgen voor de toekomst, maar dat heeft uiteraard een gefaseerde aanpak nodig. De Youtube-filmpjes worden op vrijdag 1, 8 en 15 augustus online gezet. Op Facebook, Twitter, de websites van de Stichting Herdenking en het Indisch Herinneringscentrum en via andere kanalen (o.a. persbericht) wordt aandacht ervoor gevraagd.

De Youtube-campagne wordt mede mogelijk gemaakt door

Column 'Wat doe ik daar?'

Op een druilerige donderdag ga ik naar de Tong Tong Fair. Een warmbloedige entourage die de bezoeker direct verbindt met Azië, in het bijzonder Indonesië en zo ook met Nederlands-Indië. Veel bezoekers, onmiskenbaar met een persoonlijke band. Maar ik, geboren in Groningen, opgegroeid in Den Haag. Wat doe ik daar? Ik moet denken aan het boek ‘In Indië geworteld’. Dat gaat toch niet over mij?  Wat ik de andere dagen van deze week doe, dat heeft daar toch niets mee van doen?

Op de maandagochtend ga ik met mijn zuster naar de bank om financiële zaken te regelen voor een hulpbehoevend familielid dat alleen staat nu haar moeder is overleden. Dan een bezoek aan een oud-oom die ook wil helpen. Hij vertelt ons allerlei verhalen over zijn jeugd, zijn leven en hoe zijn vader en onze grootmoeder opgroeiden. Mijn broer geeft mij een fotoalbum van de familie dat nog gescand moeten worden. Mijn vrouw en ik passen op een kleinzoon die een extra verwendag krijgt voorgeschoteld. Wij zijn meer dan veertig jaar getrouwd en leerden elkaar kennen toen de tweelingbroer van mijn vader, die was geëmigreerd naar Amerika mij tijdens een bezoek als zijn privé-chauffeur inschakelde. Hij wilde oude kennissen opzoeken, die een leuke dochter bleken te hebben….

Met de andere afspraken deze week is mijn bezoek aan het grootse tentenkamp op het Malieveld in Den Haag niet verklaard. Wij spreken immers over 2014, over het Noorden des lands, de Randstad, de Veluwe respectievelijk de Omroepstad. Kortom, niets voor een column over onze Indische herinneringen. Of toch?
Het familielid is geboren in Jakarta, haar moeder in Padang. De oud-oom is geboren in Bandung, zijn vader en mijn grootmoeder werden geboren in Kediri. De tweelingbroer van mijn vader kende de ouders van mijn vrouw uit Balikpapan, de plaats waar zij werd geboren.  Het fotoalbum heeft als opschrift '1910-1913 Jap, Shanghai, Semarang'. Via deze personen komen veel elementen van onze geschiedenis in Nederlands-Indië naar voren: de VOC, Batavia, totoks, KNIL, Indo’s, Binnenlands Bestuur, Japans interneringskamp, Birmaspoorweg, Bersiap, Repatriëring 1950, 1956, enz.  En daarvan werd mij van jongs af aan verteld en weer verteld. Dus toch een beetje ‘In Indië geworteld’.

En daarom was ik op de dinsdag in het kantoor van het Indisch Herinneringscentrum om met die anderen, die ook op allerlei manieren betrokken zijn bij ons Indisch Erfgoed, een kleine bijdrage te leveren aan Ons Geheugen voor de Toekomst.

Kees Neisingh
penningmeester/secretaris
 

Nieuwe dvd De koffer: een zoektocht naar een Indisch verleden

In 'De koffer: een zoektocht naar een Indisch verleden' volgt filmmaakster Dewi Staal (1988) haar tante, Marleen, in haar zoektocht naar een periode uit het verleden van haar ouders (Staal's grootouders). Marleens Nederlandse vader en Indonesische moeder ontmoetten elkaar in Batavia (hedendaags Jakarta) in 1946 en vertrokken in 1950 naar Nederland. Aan de hand van historische documenten en bezoeken aan plekken die een belangrijke rol in haar ouders leven hebben gespeeld, probeert Marleen een beeld van het verleden van haar ouders te schetsen, waar vooral haar moeder altijd over gezwegen heeft.
Door foto's en citaten uit brieven te verweven met beelden van Marleen die de documenten archiveert en in de voetsporen van haar ouders treedt in Indonesië, brengt Staal het verleden en het heden met elkaar in verbinding.

De DVD kost €10,- excl. verzendkosten à €3,31 (binnen Nederland). Belangstellenden kunnen mailen naar dewi.staal@live.nl.

Nieuwe Vriendenactie

Word nu Vriend van het Indisch Herinneringscentrum en ontvang als welkomstgeschenk de dubbel-dvd ‘Dodelijk Spoor’. Met de dvd ‘Op dood spoor’ (Henk Hovinga) over de Pakan Baroe spoorweg en de dvd  ‘Spoor van 100.000 doden’ (Twan Spierts) over de Birma-Siam spoorweg. Plus een voucher voor gratis toegang tot 'Het Verhaal van Indië', geldig voor 2 personen tot en met 31 december 2014. Lees meer op de website of geef u hier meteen op als Vriend.

 

Signaleringen


Jaarverslag Indisch Herinneringscentrum online

Het Jaarverslag 2013 geeft een beeld van de vele activiteiten die het Indisch Herinneringscentrum in het verslagjaar ontplooide. Download het hier (pdf, 449 kB).

Gratis toegang 'Het Verhaal van Indië'

In de herdenkingsperiode van 15 augustus t/m 15 september is de publiekspresentatie 'Het Verhaal van Indië' in Museum Bronbeek gratis toegankelijk voor iedereen. Kijk hier welke herdenkingen er op landgoed Bronbeek zijn.

Herdenkingsbijeenkomst in de Duinzichtkerk op 17 augustus: aanvang 17.00 uur

Op zondag 17 augustus 2014 wordt het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië herdacht in een oecumenische samenkomst om 17.00 uur in de Duinzichtkerk, Van Hogenhoucklaan 89 te Den Haag. Onder het thema “van verre kusten” worden dit jaar herinneringen uit Sumatra naar voren gebracht. Dit jaar wordt bovendien medewerking verleend door het Stemmenorkest uit Well. De heer Bob Schuitemaker zal over de bevrijding uit het kamp Bangkinang vertellen. Bij de afsluiting van deze samenkomst zal Christiaan Steenbergen (HGK) in het kort  verslag doen van het onderzoek naar het eerste repatriëringsschip de ‘Nieuw Amsterdam’ dat op 1 januari 1946 in Southampton arriveerde.  Info bij Dr A.J.M.van der Helm, 070 3605592 / pastoor@stjacobus.nl en Henriette van Raalte, 070-3240933 /H.raalte@hetnet.nl

Onlangs verschenen

Eelt op mijn ziel
Een waargebeurd verhaal uit Nederlands-Indië, geschreven door Yvonne Molenaar (1963), die van jongs af aan geobsedeerd was door het leven van haar Nederlandse opa en Indonesische oma. Meer informatie vindt u op de website van de uitgever.

Bestemming Soerabaja
Over de verregaande gevolgen die de beslissing van Harry Akkermans had toen hij zich op 17-jarige leeftijd als oorlogsvrijwilliger meldde om te helpen met de bevrijding van Nederland en in Nederlands-Indië belandde, dat is waar het boek van Ilse Akkermans (1972) over gaat. Meer informatie vindt u op de website van de uitgever.