NIEUWSBRIEF 7 - 2010

NIEUWSBRIEF 7 - 2010

Welkomstwoord

 

De afgelopen periode hebben we, samen met onze samenwerkingspartners, heel wat werk verzet. Het resultaat mag er zijn. De overzichtstentoonstelling 'Het Verhaal van Indië' oogst goede kritieken. En met de strip 'De Terugkeer' lijkt het dezelfde kant op te gaan. Maar wie denkt dat we op onze lauweren kunnen gaan rusten, heeft het mis. De voorbereidingen voor de eerste Gebaarlezing zijn alweer in volle gang. Daarnaast zijn we volop plannen aan het maken voor de komende jaren. We houden u natuurlijk op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Yvonne van Genugten

Strip De Terugkeer groot succes

 

Het educatieve stripboek 'De Terugkeer' is een groot succes. De makers Eric Heuvel en Ruud van der Rol konden rekenen op goede kritieken in de pers. De scholen in het voortgezet onderwijs reageerden enthousiast. Ook de boekhandelseditie slaat enorm aan, zo bleek tijdens de Nationale Stripdagen in Houten (24/25 september 2010). Eric Heuvel kwam handen tekort om de verkochte exemplaren te signeren. Mensen stonden soms meer dan een uur in de rij voor een handtekening. Sommigen gaven aan dat ze voor het eerst van hun leven een strip gingen lezen. 


De officiële presentatie van de educatieve versie van De Terugkeer vond plaats op woensdag 22 september 2010 was. Deze editie met een bronnenkatern en een docentenhandleiding kan dankzij het V-fonds en het ministerie van VWS gratis verspreid worden onder 200.000 leerlingen van scholen in het voortgezet onderwijs. 

Lees meer over de presentatie en De Terugkeer op de website van het Indisch Herinneringscentrum of bekijk het fotoverslag (door: Rob Gieling fotografie) van deze middag. Ook op de website van het Indisch Herinneringscentrum twee videoclips met een interview met Eric Heuvel. 

Het Verhaal van Indië goed ontvangen

 

De overzichtstentoonstelling 'Het Verhaal van Indië' is sinds 17 augustus 2010 open voor publiek. Een dag eerder vond de officiële opening plaats tijdens een geanimeerde bijeenkomst op landgoed Bronbeek in aanwezigheid van 250 genodigden. Secretaris-generaal Geert van Maanen van het ministerie van VWS en Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht, luitenant-generaal Lex Oostendorp verrichtten de opening van de tentoonstelling. Van Maanen: "De oorlogsgeschiedenis van Nederlands-Indië maakt deel uit van onze vaderlandse geschiedenis en verdient meer aandacht. Met deze tentoonstelling wordt die leemte opgevuld." Oostendorp vond dat de civiel-militaire samenwerking rond 'Het Verhaal van Indië' heeft geleid tot een mooi resultaat dat beide kanten van hetzelfde verhaal toont.

Onderdeel van het programma was een gesprek met Jet Bussemaker (voormalig staatssecretaris van VWS), Jan de Kleyn (voormalig voorzitter van het Indisch Platform) en Joty ter Kulve onder leiding van Margriet Vroomans. Jet Bussemaker gaf het belang aan van de tentoonstelling als bron van feiteljke informatie, toegankelijk voor iedereen. Zo kan Het Verhaal van Indië bijvoorbeeld uitkomst bieden voor jongere generaties die in familiekring weinig te horen kregen van de eerste generatie over wat zich in de oorlog in Indië en in de bersiap heeft afgespeeld. Jan de Kleyn vindt het vooral belangrijk dat Het Verhaal van Indië de herinneringen van de eerste generatie concreet maakt voor het nageslacht. Latere generaties moeten kunnen zien hoe de leefwereld van hun familie eruit zag. Joty ter Kulve onderstreept de educatieve waarde van Het Verhaal van Indië.

Wouter Muller zorgde voor de muzikale omlijsting van het programma. Met zijn liedjes wist hij het publiek een lach en een traan te ontlokken.

Nog steeds krijgt het Indisch Herinneringscentrum veel positieve reacties op Het Verhaal van Indië.  Opbouwende kritiek is er zo nu en dan ook en daar wordt goed naar geluisterd.

Bekijk op de website van het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek het filmpje over Het Verhaal van Indië dat tijdens de opening werd vertoond. 

Het Verhaal van Indië is een co-productie van het Indisch Herinneringscentrum en Museum Bronbeek. De overzichtstentoonstelling is te zien in Museum Bronbeek.

Entreeprijzen Verhaal van Indië

 

Na een introductieperiode met gratis toegang gelden voor de overzichtstentoonstelling Het Verhaal van Indië vanaf 1 oktober 2010 de volgende toegangsprijzen per persoon:

 

  • Volwassen € 6,00
  • Kinderen 6 t/m 18 jaar € 3,00
  • 65+/CJP/CKV € 3,00
  • Groepen >15 personen  € 3,00 p.p.
  • Museumpas/Defensiepas/Veteranenpas/Vrienden van Bronbeek gratis

Van 15 augustus tot en met 15 september is de toegang gratis voor iedereen. 

De overzichtstentoonstelling bevindt zich in Museum Bronbeek op landgoed Bronbeek. Meer informatie vindt u op www.hetverhaalvanindie.nl

Nieuwe homepage webportaal Indië in Oorlog

 

Indië in Oorlog is volop in ontwikkeling. Wie het webportaal regelmatig bezoekt, is het misschien al opgevallen: er is een nieuwe homepage. Duidelijker en overzichtelijker, zodat de bezoeker meteen weet wat de site te bieden heeft. Het uiterlijk van de achterliggende pagina’s is eveneens aangepast. De homepage bevat op dit moment nog enkele schoonheidsfoutjes, maar daar wordt aan gewerkt. Voor het eind van het jaar hoopt het Indisch Herinneringscentrum nog een nieuwe collectie aan te sluiten. Blijf op de hoogte via deze nieuwsbrief!

Het verhaal achter....


De vlag

'Je kunt de vlag wel weer in de la leggen, maar daar ligt hij al 65 jaar. Straks ben je er niet meer en dan verdwijnt hij in een andere la. Misschien moet je er iets mee doen?' "Mijn dochter," vertelt mevrouw Sophia Stadermann-Sietinga (1923), "vond dat ik hem aan een museum moest schenken. Samen zijn we naar de Herdenking van 15 augustus geweest in Den Haag en daar wapperde naast de sprekers de vlag van Banjoebiroe. Ook ik heb de Nederlandse vlag bij me gehouden in het kamp."

"Voor de oorlog woonden we in Batavia. We waren met ons drieën, mijn vader, moeder en ik. Pas eind 1943 moesten we ons melden voor internering in het Kramatkamp, een gezinskamp. Op een grobak - een kar- konden we nog veel spullen meenemen. Zo ook mijn kussen, die ik van de Nederlandse vlag had gemaakt en waarvan alleen het blauw te zien was. 
Kort daarna werd mijn vader naar een ander kamp overgeplaatst. Maar ook mijn moeder en ik moesten op transport eerst naar Kota Paris (Buitenzorg) en tenslotte naar Kampong Makassar (Batavia). Bij de transporten mochten we uitsluitend spullen meenemen die we zelf konden dragen, dus het kussentje ging mee."

"In Kampong Makassar maakten we de capitulatie van Japan mee. We mochten niet feesten en moesten in het kamp blijven. Dat was heel raar. De volgende dag heb ik de naden van mijn kussen losgetornd en aan de verslagen Japanner getoond. Heerlijk was dat!"

"Toen hoorden we dat er voedseldroppings zouden komen. Er scheen al een vliegtuig te zijn geweest, maar dat was onverrichter zake teruggegaan. De andere dag kwam hij opnieuw, doch vloog te ver uit de buurt. Over het gedek, de omheining, heen konden we het vliegtuig zien. Mijn moeder bedacht zich geen moment. Met haar tengere lijfje rende ze naar de vlag, deed hem aan een lange tak en zwaaide ermee boven het gedek. Het vliegtuig vloog nog een paar rondjes in de buurt en toen had hij ons gevonden. Een paar dagen daarna vond de dropping plaats. Dankzij de vlag, het kussentje waar ik elke nacht het moede hoofd op legde. De stiksels zijn nog te zien en hij is heel smerig want ik heb hem nooit gewassen. Ik heb hem al die tijd bewaard in een la, maar nu gaat de vlag naar Museum Bronbeek zodat andere mensen hem kunnen zien."

 

Column

 

Historisch

In de analen van het Indisch Herinneringscentrum zal 16 augustus 2010 in gouden letters worden vastgelegd. Na twee niet geslaagde pogingen om in Nederland naast de Herinneringscentra Westerbork, Vught en Amersfoort een eigen herinneringscentrum op te zetten voor de oorlog in Nederlands-Indië, is het gelukt. Op het prachtige landgoed Bronbeek werd met de opening van ‘Het Verhaal van Indië’ invulling gegeven aan Bronbeek als plek voor het vierde herinneringscentrum. Niet meer weg te denken. Een groot geschenk.

Wij ontvingen en ontvangen nog dagelijks enthousiaste en ontroerende reacties. Velen beloven mij, met kinderen en kleinkinderen naar Het Verhaal van Indië te zullen komen. De tweede generatie belooft ouders en oudere tantes of neven en nichten mee te nemen naar Bronbeek.

Tijdens de opening op 16 augustus leek er sprake te zijn van een hernieuwd gevoel van Indisch zijn. Trots dat men deel is van die bijzondere geschiedenis daar in hun Indië. Hernieuwd gevoel van verbondenheid met Indonesië.

Ook verdriet over wat is voorgevallen, over verlies en ontreddering. Een van de bezoekers liet weten dat hij nu pas zijn verhaal en belevenissen kon inpassen in het grote geheel. Hij zei dat hij niet meer wist dan wat hem was overkomen, maar nu hij deze persoonlijke herinnering kan plaatsen in een stuk wereldgeschiedenis gaf hem dat ook meer rust.
Ik sprak ook een heel enthousiast echtpaar Van Eekelen. Mevrouw Van Eekelen heeft in een kamp verbleven en kon nu haar man, de oud-staatssecretaris van Defensie, haar verhaal nog beter vertellen.
Een van de bezoekers heeft 60 jaar geleden met mijn overleden broer in eenzelfde kosthuis gewoond in Bandung en liep op mij af om mij deelgenoot te maken van die periode.

Grote en kleine herinneringen van meer of minder historisch belang. Maar hoe het ook zij, één ding werd die middag de 16e augustus 2010, 65 jaar na de capitulatie van Japan, duidelijk: Nederland heeft een eerbiedwaardige historische plek erbij en Indisch Nederland nu eindelijk een plaats om te herinneren.
Dank aan het Museum Bronbeek die ons die gastvrijheid biedt.

Erry Stoové, voorzitter bestuur IHCB

Contactdag Oorlogsliefdekind

 

Op zondag 19 september 2010 was het Indisch Herinneringscentrum aanwezig op de Contactdag Oorlogsliefdekind. 

In de periode 1946-1949 onderhielden Nederlandse soldaten veelvuldig contacten met de lokale bevolking in Indonesië, en dus ook met Indonesische meisjes. Hieruit werd - vaak onbedoeld - een kind geboren; naar schatting enkele duizenden. Het project Oorlogsliefdekind probeert (verhalen van) deze kinderen en hun vaders (en soms zelfs moeders) bij elkaar te brengen via de website www.oorlogsliefdekind.nl.

Tijdens de Contactdag waren tientallen belangstellenden aanwezig. Ze deelden hun aangrijpende verhaal met elkaar. Een hereniging met een halfzus, een mevrouw die haar vader vond maar daardoor het contact met haar familie verloor, iemand anders wiens vader geen enkel contact wilde, een meneer die nog steeds op zoek is naar zijn kind, weer iemand anders die nog aan een zoektocht wilt beginnen.  
 

Stef Scagliola, Annegriet Wietsma en Jean Hellwig, initiatiefnemers van Oorlogsliefdekind, vertelden over de historische achtergrond en de ervaringen die ze tijdens de opnames van de documentaire Tuan Papa opdeden. Pauljac Verhoeven van Museum Bronbeek gaf het publiek tips over het zoeken in de archieven van Nederland naar familie van oorlogsliefdekinderen. En Marion van der Spek vertelde hoe De Basis ondersteuning kan bieden aan veteranen en hun thuisfront  en - in dit specifieke geval - aan oorlogsliefdekinderen.

In de pauzes was er veel belangstelling voor de activiteiten van het Indisch Herinneringscentrum, met name voor de website www.indieinoorlog.nl als een van de hulpmiddelen in de zoektocht naar en van oorlogsliefdekinderen.

Signaleringen

 

  • Het Verhaal van Indië was in de uitzending van de NOS over de Indiëherdenking  op 15 augustus 2010, 18.00 uur. Heeft u de uitzending gemist?  Klik op de tweede video (vanaf minuut 44.12) op de website van Nederland2

 

 

 

  • Op zondag 17 oktober 2010 vertoont Cinema Concordia in Enschede de film 'Verzet in Indië' van Peter Hoogendijk tijdens de Indische Filmzondag van stichting Nasi Idjo. Aansluitend een gesprek met oud-verzetsstrijder dhr. Van Logchem en Peter Hoogendijk. Meer informatie op www.nasi-idjo.nl/. Reserveren op www.concordia.nl.

 

  • Half augustus 2010 verscheen het boek Parels en Tranen, geschreven door oud-geliefden Marcelle Simon en John Tumbeleka uit Nederlands-Indië. Na  56 jaar vonden zij elkaar per toeval en schreven dit boek over hun (oorlogs-)ervaringen in Indië en daarna. 


Andere boeken die onlangs verschenen:

  • Oorlogserfgoed overzee (G. Jones, Esther Captain) over de erfenis van de Tweede Wereldoorlog op Aruba, Curaçao, in Indonesië en Suriname. 

 

  • De Pacific (Peter Schrijvers) over de oorlog met Japan 1941 – 1945. 

 

 

  • En last but not least: wist u dat op begraafplaats Zorgvlied op de Amsteldijk 273 in Amsterdam een Indisch strooiveld is waar u sinds 2007 as van uw naasten kunt (laten) verstrooien?

Colofon

 

Als deze nieuwsbrief niet goed wordt weergegeven in uw e-mail, klik dan hier om de online versie van de nieuwsbrief te lezen.

U kunt deze nieuwsbrief natuurlijk altijd doorsturen naar familie, vrienden of kennissen die belangstelling hebben in de activiteiten van het Indisch Herinneringscentrum.

Mocht u de nieuwsbrief niet in goede orde ontvangen, laat het ons dan a.u.b. weten via info@indischherinneringscentrum.nl.

Het volgende nummer komt uit in december 2010.

Bestuur Stichting Indisch Herinneringscentrum Bronbeek: Erry Stoové - Bing Go - Jan Willem Kelder - Kees Neisingh - Vaya Nijhof-Schippers - Winnie Sorgdrager