Nieuwsbrief 6 - 2010

Nieuwsbrief 6 - 2010

Welkomstwoord

 

Het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek krijgt steeds meer vorm. Vorige keer heeft u kunnen lezen over de nieuwe projecten die op stapel staan. Het is nog altijd aanpakken geblazen. In deze nieuwsbrief kunt u lezen welke nieuwe stappen er worden gezet om het herinneringscentrum verder uit te bouwen. Om dat te bereiken heb ik inmiddels professionele en deskundige versterking gekregen van twee nieuwe medewerkers: Ed Korderijnk en Jessica Baro. Onze slagkracht is daarmee veel groter geworden!

Nog even... en dan heeft het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek ook werkelijk een fysieke plek op het landgoed Bronbeek voor herdenken en gedenken! Op 16 augustus wordt de publiekspresentatie ‘Het Verhaal van Indië’ officieel geopend. Vanaf dinsdag 17 augustus 2010 is de overzichtstentoonstelling geopend voor het publiek. Ik hoop u er te ontmoeten!

Bent u benieuwd naar mijn achtergrond en naar wat ik zoal doe bij het Indisch Herinneringscentrum? Bekijk dan het filmpje daarover dat onlangs op de homepage van onze website is geplaatst.

Yvonne van Genugten

Directeur

Indisch programma Vrijheidstrein succesvol

 

Meer dan 500 bezoekers, een goede sfeer en veel persaandacht. Dat is het resultaat van de bijdrage aan de Nederlands-Indië-dag van de Vrijheidstrein op station Den Haag Centraal zondag 25 april .

De organisatoren van deze dag, het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek, Museon, Museum Bronbeek, Museum Maluku en het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, kunnen terugkijken op een succesvolle dag met een goed inhoudelijk programma. Verhalen van gastsprekers, een debat, lezingen en muziek wisselden elkaar af. Theatermaakster Esther-Claire Sasabone hield een monoloog over haar ervaringen als kleinkind van een KNIL-militair, Yvonne Keuls droeg voor uit eigen werk en Marion Bloem presenteerde het boek ‘Geen Requiem’.

Onder grote belangstelling signeerde Bloem de gedrukte uitgave van het gedicht dat zij vorig jaar voordroeg tijdens de nationale herdenking bij het Indisch Monument in Den Haag op 15 augustus. Met het gedicht herdenkt zij de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië.

De Vrijheidstrein was een initiatief van het Nationaal Comité 4 en 5 mei in samenwerking met de NS en vele andere partijen. Deze rijdende expositie en de activiteiten die erom heen werden georganiseerd, stonden in het teken van de vraag wat er nodig is voor vrijheid wereldwijd.

Marion Bloem's ‘Geen Requiem’ ontvangen?

 

In 2010 is het precies 65 jaar geleden dat er een einde kwam aan de strijd in Zuidoost-Azië en hiermee aan de Tweede Wereldoorlog. U kunt daarom bij het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek een exemplaar van 'Geen Requiem' aanvragen.
Vul hiervoor het bestelformulier op de website in. U ontvangt een bevestiging van uw bestelling. Na ontvangst van de verzendkosten van € 2,20 wordt het boekje – zolang voorradig – toegestuurd.

Webportaal Indië in Oorlog gelanceerd

 

Sinds 17 mei jl. kan iedereen het webportaal 'Indië in Oorlog' raadplegen. Op de feestelijke bijeenkomst in Felix Meritis gaf Yvonne van Genugten een korte presentatie over het webportaal en opende voorzitter Erry Stoové met een druk op de knop de site voor een volle zaal.

Naast het webportaal werden nog twee andere projecten van het Indisch Erfgoed van de Oorlog van het Ministerie van VWS gepresenteerd. Esther Captain schetste kort de achtergronden van het project Reisgids Indonesië van Uitgeverij Open Kaart en overhandigde het eerste exemplaar aan Dinant Woesthoff en Dennis van Leeuwen van de bekende popgroep Kane.
Mariëtte van Selm presenteerde in een onderhoudende lezing de totstandkoming van de website  www.indischekamparchieven.nl van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Daarna werd deze site over de Japanse en Republikeinse kampen in Nederlands-Indië eveneens gelanceerd.

De drie projecten hebben een wezenlijke bijdrage geleverd aan ons Erfgoed van de Oorlog. Na afronding van het officiële gedeelte konden de gasten, onder het genot van een Indische High Tea, de informatiemarkt bezoeken. Hier konden zij hun licht opsteken over verschillende projecten van het Indisch Erfgoed van de Oorlog. Wij kijken terug op een geslaagde middag in Amsterdam.

Indisch Herinneringscentrum op Tong Tong Fair

 

De lezing ‘Wegwijs in Indisch Erfghoed’ die het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek verzorgde in het Bibit-Theater tijdens de 52e Tong Tong Fair is goed ontvangen. Voor een goed gevulde zaal en een aandachtig gehoor vertelde Yvonne van Genugten over het belang en de ontstaansgeschiedenis van het Indisch Herinneringscentrum. 

In 45 minuten passeerde de geschiedenis van Indische Nederlanders. Van de gevolgen die deze groep ondervond van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië, de Bersiap en het ontstaan van de Republiek Indonesië tot aan de integratie in Nederland en de oprichting van het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek.

Aandachtig luisterde het publiek naar de uitleg over de activiteiten van het Indisch Herinneringscentrum. Er was veel waardering voor de duidelijke uitleg over de werking van het webportaal ‘Indië in Oorlog’ dat toegang biedt tot het Indisch erfgoed van de Tweede Wereldoorlog. Ook kregen de mensen in de zaal een beeld van de publiekspresentatie ‘Het Verhaal van Indië’. Deze overzichtstentoonstelling is een gezamenlijk project van het Indisch Herinneringscentrum en Museum Bronbeek en is voor publiek vanaf 17 augustus te zien in Museum Bronbeek. De officiële opening vindt plaats op 16 augustus.

Nieuwe medewerkers Indisch Herinneringscentrum


Ed Korderijnk

Wie onlangs naar het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek belde heeft de nieuwe mannenstem aan de andere kant van de lijn vast opgemerkt. Hij behoort toe aan Ed Korderijnk.

Ed is sinds 18 mei in dienst bij het Indisch Herinneringscentrum als officemanager/projectassistent. Hij is verantwoordelijk voor het dagelijkse reilen en zeilen van het kantoor. Daarnaast ondersteunt hij de directeur bij de uitvoering van diverse projecten, bijvoorbeeld rondom de opening van de publiekspresentatie in augustus. “Ik ben een regelneef en vind het heerlijk om te doen”, zegt Ed over zijn werk bij het Indisch Herinneringscentrum. Met een vader die geboren is in Indië en een opa die bij het KNIL zat heeft zijn werk bij het Indisch Herinneringscentrum nog een extra dimensie voor hem. “Door hier te werken laait mijn interesse voor mijn verleden weer helemaal op.”                      
Hiervoor was Ed onder meer jarenlang management-assistent bij de Nederlandse Spoorwegen.

Jessica Baro

Sinds half juni versterkt Jessica Baro de gelederen van het Indisch Herinneringscentrum. Als (web)redacteur verzorgt zij het beheer en de redactie van het webportaal ‘Indië in oorlog’ en diverse andere websites. Naast het schrijven van webteksten neemt ze ook andere communicatie-uitingen voor haar rekening zoals bijvoorbeeld persberichten en de nieuwsbrief van het Indisch Herinneringscentrum. 

[Jessica Baro, webredacteur] Als Indische valt haar op hoe weinig velen weten van de achtergrond van Indische Nederlanders. Geen wonder dat zij zich bij het Indisch Herinneringscentrum helemaal op haar plek voelt: “Hier kan ik bijdragen aan het levendig houden van de geschiedenis van Indisch Nederland. Of misschien moet ik wel zeggen: om er bekendheid aan te geven.”

De afgelopen twee jaar werkte Jessica voor het Tong Tong Festival als programmeur van het Bibit-Theater. Daarvoor was ze eindredacteur bij de nieuwssite www.wereldjournalisten.nl en werkte ze voor diverse werkgevers en opdrachtgevers  als (web-) redacteur. 

Het verhaal achter... het beeldmateriaal van David Soltau

 

De publiekspresentatie ‘Het verhaal van Indië’, die vanaf 17 augustus in Museum Bronbeek is te zien, toont veel objecten en beelden uit de collectie van Museum Bronbeek. Daarnaast hebben ook Indische erfgoedinstellingen en particulieren een bijdrage geleverd. Joost van Bodegom, voorzitter van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945, reageerde enthousiast op de vraag of hij een bijdrage wilde leveren aan de overzichtstentoonstelling. Hij stelde origineel beeldmateriaal ter beschikking afkomstig van de kapitein-arts David Soltau. 

Soltau diende bij de 44ste Brits-Indische luchtlandingsdivisie en was in 1945 vertegenwoordiger van de RAPWI.
Van Bodegom: "Het zijn authentieke beelden uit de periode september tot en met december 1945 uit Midden-Java. Een aantal  bezoekers zal deze beelden direct herkennen. Andere bezoekers kunnen zeggen: O, zag het er toen zo uit.
David Soltau heb ik begin jaren negentig leren kennen via mijn goede vriendin Helen Lotichius-Sokolovski. Helen heeft David Soltau in de periode na de capitulatie van Japan leren kennen. Het is ook goed om haar verhaal te kennen om een goed beeld te krijgen van die periode." 

 

Helen Sokolovski

Helen Sokolovski is in afkomstig uit Wit-Rusland. In 1920, als in Rusland de burgeroorlog woedt, vlucht ze met haar ouders naar Japan. Ze woont hier lange tijd en trouwt met de Nederlander Naut Lotichius. Met hem vertrekt ze naar Nederlands-Indië. Door haar internationale achtergrond spreekt Helen zeven talen: Russisch, Japans, Frans, Engels, Duits, Maleis en Nederlands. Tijdens de Japanse bezetting wordt ze geïnterneerd in het kamp Banjoebiroe 10 in de buurt van Ambarawa. Met tegenzin, na een oproep wie er Japans spreekt en pas na aandringen van de Nederlandse kampleiding, accepteert zij de functie van tolk. Het is een lastige functie omdat het ook inhoudt dat zij bij strafexpedities de donderspeeches van de Japanners moet vertalen. Als zij de Nederlandse kampleiding haar vraagt door te geven wat de Japanse kampleiding bespreekt en wat ze eventueel van de radio oppikt, weigert ze dit. Het zou namelijk bij het uitlekken van het nieuws meteen duidelijk zijn wie de bron was. Het gevolg is dat ze geïsoleerd raakt van de andere kampbewoners. Als ze bovendien in een gigantisch conflict raakt met de kempetai, raakt ze ook van hen geïsoleerd.
Na flinke aframmelingen wordt ze ontslagen als tolk. Het isolement is nu totaal en wordt pas opgeheven na de Japanse capitulatie als de Britse troepen op Java arriveren.

Soltau's nalatenschap

In september 1945 komen Soltau en Wing Commander T.S. Tull aan in Midden-Java. Zij zijn verantwoordelijk voor de evacuatie van geïnterneerden vanuit de kampen, ook het kamp waar Helen Lotichius verblijft. Door haar talenkennis wordt Helen Loitichius de rechterhand van Tull. Over deze periode heeft David Soltau een uitgebreide fotoreportage gemaakt.

Helen heeft Joost van Bodegom met Soltau in contact gebracht en zo is een warme vriendschap ontstaan. Na het overlijden van Soltau heeft zijn familie Van Bodegom gevraagd om zijn nalatenschap uit te zoeken. Soltau’s zoon Martin stelde voor om de collectie ofwel bij het Imperial War Museum onder te brengen of bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Het is het NIOD geworden. Bij het uitzoeken waren er ook dubbele foto’s en hiervan is afgesproken dat Joost deze mocht houden. Deze collectie heeft hij nu ter beschikking gesteld voor de tentoonstelling.

Het is uniek materiaal. Er is immers weinig fotomateriaal beschikbaar van amateurfotografen. De foto’s van David Soltau zijn van onschatbare waarde als aanvulling op de professionele fotografen die toen werkzaam waren.    

Column

 

Indisch Platform

Eindelijk is het er dan van gekomen. De principeafspraak lag er al enige tijd. Ik kreeg de gelegenheid om aan de leden van het Indisch Platform (IP) een uiteenzetting te geven over het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek, afgelopen 16 juni in het mij zo vertrouwde pand van de Stichting Pelita.

De tafel overziende trof mij de rijke schakering van Indische organisaties, personen en geschiedenissen. Wat een rijke gemeenschap! Dat ik daar onderdeel van ben, besefte ik in een split second met blijdschap.
Naar aanleiding van mijn praatje over ontstaansgeschiedenis, opdracht, activiteiten en ideeën voor de toekomst van het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek werd ik deelgenoot van een levendige discussie. Wat mij vooral trof was de mate waarin diverse leden waren geïnformeerd. Men weet veel. De kabar angin doet nog steeds zijn werk. En goed.

Ik voelde veel sympathie en ondersteuning. Het IP is werkelijk begaan met het Indisch Herinneringscentrum. Op mijn beurt heb ik aangegeven dat wij voor onze toekomstplannen, het behoud en de uitbouw van het Indische karakter van het landgoed Bronbeek mede afhankelijk zijn van de bestuurlijke kracht en de politieke contacten van het IP. Het IP is min of meer ons Indisch parlement.

Ik heb beloofd goed te zullen luisteren naar de geluiden binnen het IP en daar ons voordeel mee te zullen doen. We spraken af elkaar zeker één keer per jaar te treffen en zo nodig tussentijds te spreken. Met die belofte op zak verliet ik de Javastraat. Met de nodige suggesties die men mij gaf in het achterhoofd.

Erry Stoové, voorzitter

Binnenkort


Publiekspresentatie 'Het verhaal van Indië' open voor publiek

Vanaf 17 augustus 2010 is de publiekspresentatie 'Het verhaal van Indië' in Museum Bronbeek open voor publiek. Een dag eerder vindt de officiële opening plaats.
De overzichtstentoonstelling behandelt de geschiedenis van de kolonie in de Oost en besteedt daarbij ook aandacht aan de komst van de Indische Nederlanders naar Nederland en hun inburgering hier. Teksten, beelden, infographics, objecten, films en geluidsfragmenten vertellen het verhaal.

Stripboek in het najaar

In onze vorige nieuwsbrief kon u al lezen  over ‘De terugkeer’, een educatief stripboek over de geschiedenis van Nederlands-Indië dat in opdracht van het Indisch Herinneringscentrum wordt gemaakt.
Op dit moment leggen de makers de laatste hand aan het stripboek. De verschijningsdatum is eind september, begin oktober gepland. Dan zullen 200.000 exemplaren inclusief lesmateriaal als Nationaal Geschenk 2010 aan scholen beschikbaar worden gesteld.
Tegelijk met de editie bedoeld voor het onderwijs zal ook de boekhandelseditie verschijnen. Deze bevat geen lesmateriaal en is vanaf het najaar verkrijgbaar in de boekhandel voor €17,95 (hard cover).

Eerste Gebaarlezing

Het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek organiseert op 23 november 2010 in het Vredespaleis in Den Haag de eerste Gebaarlezing. Spreker is Hassan Wirajuda, voormalig minister van Buitenlandse Zaken van Indonesië. Als coreferent treedt Alexander Rinnooy Kan op, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER). Genodigden voor de Gebaarlezing komen onder meer uit academische kringen, de politiek, het bedrijfsleven en de Indische gemeenschap.

De komende 15 jaar zal er elke 2 jaar een Gebaarlezing plaatsvinden. Centraal staan de relaties tussen Indonesië en Nederland; vroeger, nu en in de toekomst. Voor de organisatie en promotie van de Gebaarlezing heeft de inmiddels opgeheven Stichting Het Gebaar geld beschikbaar gesteld aan het Indisch Herinneringscentrum. Het Comité Gebaarlezing is verantwoordelijk voor de inhoud van de lezing. Hierin nemen zitting: Ben Bot, Wim Deetman, Ton Lutter, Wim Willems, Sari van Heemskerck Pillis – Duvekot, Winnie Sorgdrager en Yvonne van Genugten. 

Colofon

 

Deze nieuwsbrief is tevens online te lezen op www.indischherinneringscentrum.nl. Het volgende nummer komt uit in september 2010.

U kunt deze nieuwsbrief natuurlijk altijd doorsturen naar familie, vrienden of kennissen die belangstelling hebben in de activiteiten van het Indisch Herinneringscentrum.

Mocht u de nieuwsbrief niet in goede orde ontvangen, laat het ons dan aub weten via info@indischherinneringscentrum.nl

Bestuur Stichting Indisch Herinneringscentrum Bronbeek: Erry Stoové - Bing Go - Jan Willem Kelder - Kees Neisingh - Vaya Nijhof-Schippers - Winnie Sorgdrager